Lyocell – co to za materiał i jakie ma właściwości?

Nie wiesz, co to jest lyocell i czy warto mieć go w swojej szafie? Z tego tekstu dowiesz się, skąd pochodzi ten materiał, jakie ma właściwości i jak o niego dbać. Po lekturze łatwiej wybierzesz ubrania, które naprawdę polubi Twoja skóra.

Co to jest lyocell i tencel?

Lyocell to nowoczesne włókno celulozowe, często określane jako forma sztucznego jedwabiu. Powstaje z masy celulozowej pozyskiwanej głównie z azjatyckiego drewna eukaliptusowego, które następnie przędzie się na mokro w kontrolowanych warunkach. Dzięki temu materiał ma naturalne pochodzenie, ale przechodzi proces obróbki chemicznej, dlatego zalicza się go do włókien sztucznych pochodzenia naturalnego, podobnie jak wiskoza.

Nazwa handlowa lyocellu to często tencel i właśnie pod tym określeniem znajdziesz go na wielu metkach. Technologia produkcji została opracowana w 1972 roku w Ameryce, a dziś tkanina jest ceniona w branży odzieżowej na całym świecie. Struktura włókna sprawia, że materiał przypomina w dotyku bawełnę lub wiskozę, ale jest od nich bardziej jednorodny i gładki.

Z czego powstaje lyocell?

Podstawą lyocellu są włókna celulozowe z drewna eukaliptusowego. Drzewa rosną szybko, dobrze znoszą uprawę na specjalnych plantacjach i nie wymagają tak intensywnego nawadniania jak bawełna. Z drewna powstaje masa celulozowa, którą rozpuszcza się w specjalnym, odzyskiwanym później rozpuszczalniku. Kolejny krok to przędzenie na mokro, czyli tworzenie bardzo cienkich włókien z tej masy.

Gotowe włókna są gładkie, mają równy przekrój i nie zawierają zanieczyszczeń typowych dla naturalnej przędzy bawełnianej. To dlatego lyocell jest tak przyjemny w dotyku, miękki i delikatny dla skóry. Co ważne, tkanina jest w pełni biodegradowalna, więc dobrze wpisuje się w ideę ekologicznej mody.

Jak wygląda lyocell i do czego jest podobny?

Lyocell potrafi imitować różne tekstury, dlatego projektanci chętnie po niego sięgają. W zależności od wykończenia może przypominać matowy, lekko sztywniejszy len, miękką wiskozę, gładki jedwab, a nawet zamsz lub delikatną skórę. Materiał bardzo dobrze układa się na ciele i tworzy miękkie, naturalne fale.

Z lyocellu szyje się wiele rodzajów odzieży, szczególnie tej noszonej blisko ciała i na co dzień. W garderobie często spotkasz takie ubrania z tencelu:

• sukienki letnie i całoroczne,
• koszule i bluzki z długim lub krótkim rękawem,
• spódnice o różnej długości,
• spodnie typu chinos, kuloty czy materiałowe joggery,
• piżamy, koszule nocne i szlafroki.

Dzięki możliwości nadawania różnej gramatury jedna tkanina sprawdza się zarówno w lekkich, zwiewnych sukienkach, jak i w nieco grubszych spodniach czy płaszczach przejściowych. To duża zaleta dla marek, które chcą oprzeć całe kolekcje na jednym rodzaju włókna.

Jakie właściwości ma lyocell?

Jeśli szukasz materiału, który łączy miękkość, oddychalność, wysoką wytrzymałość i łatwość pielęgnacji, lyocell spełnia te wymagania. Tkanina jest elastyczna, ale się nie rozciąga, dobrze znosi pranie i zachowuje kształt. Do tego jest antyalergiczna, przyjazna dla skóry wrażliwej i zdecydowanie bardziej przewiewna niż wiele popularnych syntetyków.

Oddychalność i komfort noszenia

Struktura włókien lyocellu sprzyja wymianie powietrza. Włókna tworzą delikatną, ale gęstą siateczkę, która dobrze przepuszcza powietrze, a jednocześnie skutecznie odprowadza wilgoć ze skóry. Pot nie zostaje na ciele, tylko szybko przenosi się do wnętrza tkaniny, skąd łatwiej odparowuje.

Materiał pomaga też regulować temperaturę ciała. Latem ubrania z tencelu dają przyjemne uczucie chłodu i suchości, bo skóra nie jest oklejona wilgotną tkaniną. W chłodniejsze dni zachowuje się stabilnie i nie wychładza tak mocno jak niektóre sztuczne włókna.

Lyocell dobrze wchłania wilgoć, ale nie sprawia wrażenia mokrego, dzięki czemu skóra pozostaje sucha i mniej podatna na podrażnienia oraz otarcia.

Właściwości antyalergiczne

Gładka powierzchnia włókien i brak ostrych mikrowłókien sprawiają, że lyocell jest przyjazny nawet dla bardzo wrażliwej skóry. Materiał nie drapie, nie podrażnia i nie powoduje uczucia „swędzenia”, które czasem pojawia się przy sztywniejszych tkaninach. To dobra opcja dla osób z alergiami skórnymi i dla dzieci.

Tkanina jest też higieniczna. Dobrze odprowadza wilgoć, więc tworzy mniej sprzyjające środowisko dla bakterii odpowiedzialnych za nieprzyjemny zapach. Ubrania z lyocellu często dłużej zachowują świeżość, co docenisz szczególnie latem, w podróży albo podczas pracy w ruchu.

Wytrzymałość, elastyczność i odporność na gniecenie

Wbrew delikatnemu wyglądowi lyocell jest bardzo wytrzymały. Włókna zachowują dużą odporność zarówno na sucho, jak i na mokro. Materiał przy odpowiedniej pielęgnacji nie rozciąga się, nie kurczy w wodzie i nie traci kształtu nawet po wielu praniach. Tkanina jest elastyczna, dobrze pracuje z ruchem ciała, ale nie „wybija się” na kolanach czy łokciach tak szybko jak część dzianin.

Kolejną zaletą jest odporność na zagniecenia. Wiele ubrań z tencelu po praniu wystarczy strzepać i rozwiesić, aby po wyschnięciu wyglądały schludnie. Często spotyka się też mieszanki lyocell + bawełna, które jeszcze lepiej trzymają fason, mniej się gniotą i są bardzo uniwersalne na co dzień.

Jak dbać o ubrania z lyocellu?

Choć lyocell bywa kojarzony z tkaninami luksusowymi, jego pielęgnacja jest zaskakująco prosta. Odzież z tego włókna możesz prać w pralce, suszyć w suszarce bębnowej i bez większego wysiłku prasować. Trzeba tylko przestrzegać kilku zasad, szczególnie związanych z temperaturą i doborem programu prania.

Pranie lyocellu

Ubrania z lyocellu można prać zarówno ręcznie, jak i w pralce automatycznej. Producenci zwykle dopuszczają temperaturę nawet do 60°C, choć w praktyce dla większości rzeczy wystarczy 30–40°C. Najważniejsze jest zawsze sprawdzenie metki, bo mieszanki tkanin mogą wymagać niższej temperatury lub delikatniejszego programu.

Dla zachowania kształtu i miękkości warto wybierać programy do tkanin delikatnych i lekkie wirowanie. Lepiej unikać agresywnych środków wybielających i bardzo ostrych detergentów. Codzienna pielęgnacja jest prosta, gdy zastosujesz kilka stałych kroków:

• sprawdź metkę i zalecenia producenta przed każdym pierwszym praniem,
• posegreguj pranie kolorami i gramaturą, aby tkanina nie ocierała się o bardzo ciężkie rzeczy,
• ustaw delikatny program i temperaturę zgodną z oznaczeniami na metce,
• odwróć ubrania na lewą stronę, żeby zminimalizować tarcie podczas wirowania,
• po zakończeniu cyklu wyjmij rzeczy z pralki jak najszybciej.

Większość ubrań z tencelu można suszyć w suszarce bębnowej, o ile metka tego nie zabrania. Dobry wybór to program o niskiej temperaturze. Lyocell schnie dość szybko, więc pranie rozwieszone na wieszaku zwykle jest suche już po kilku godzinach.

Prasowanie i przechowywanie

Lyocell zwykle nie wymaga intensywnego prasowania. Jeśli odzież powiesisz zaraz po praniu, wiele zagnieceń zniknie samoistnie. Gdy potrzebujesz idealnie gładkiej powierzchni, użyj żelazka nastawionego na najniższą temperaturę odpowiednią dla delikatnych tkanin i włącz funkcję pary.

Najbezpieczniej prasować lyocell na lewej stronie i stosować cienką szmatkę między żelazkiem a materiałem. Zbyt gorące żelazko może przypalić włókna celulozowe i trwale zniszczyć tkaninę. Do przechowywania lepiej sprawdzą się wieszaki niż ciasno złożone stosy ubrań, bo materiał dobrze trzyma formę i nie lubi mocnego zgniecenia w szafie.

Lyocell a bawełna i wiskoza?

W sklepie odzieżowym często zastanawiasz się, czy wybrać bawełnę, wiskozę czy właśnie lyocell. Każdy z tych materiałów ma inne cechy, inną cenę i nieco inny wpływ na komfort noszenia. Lyocell z jednej strony przypomina wiskozę miękkością i lejącym się charakterem, z drugiej strony dorównuje bawełnie pod względem trwałości.

Warto zestawić te trzy tkaniny obok siebie, aby łatwiej zdecydować, po który materiał sięgnąć w zależności od potrzeb:

Lyocell wypada bardzo dobrze pod względem komfortu, trwałości i ekologii, ale jest na ogół droższy niż bawełna czy wiskoza. Wynika to z bardziej złożonego procesu produkcji i dbałości o jakość włókien. W zamian otrzymujesz materiał miękki, przewiewny, odporny na zagniecenia i przyjazny dla środowiska.

Wyższa cena lyocellu wynika głównie z technologii jego wytwarzania, ale przekłada się na dłuższą żywotność ubrań i bardzo wysoki komfort noszenia.

Kiedy warto wybrać lyocell?

Kiedy dopłata do lyocellu naprawdę ma sens? Najczęściej wtedy, gdy zależy Ci na kontakcie tkaniny ze skórą, komforcie w upały oraz modzie, która łączy wygodę z troską o środowisko. W wielu sytuacjach różnica w odczuciach między zwykłą bawełną a tencelem jest wyraźnie wyczuwalna.

Odzież na lato

Upalne dni szczególnie dobrze pokazują możliwości lyocellu. Sukienki, koszule czy lekkie spodnie z tego materiału są przewiewne, odprowadzają pot i nie przyklejają się nieprzyjemnie do ciała. To daje poczucie świeżości nawet po kilku godzinach noszenia w wysokiej temperaturze.

Ubrania z tencelu doskonale sprawdzają się także w podróży. Mniej się gniotą niż wiele lżejszych tkanin, można je szybko wyprać wieczorem, a rano są już suche i gotowe do założenia. To duża wygoda przy ograniczonej liczbie rzeczy w walizce.

Dla skóry wrażliwej i alergicznej

Osoby z wrażliwą skórą często pytają, po jaki materiał sięgnąć, żeby zminimalizować ryzyko podrażnień. Gładkie włókna lyocellu, dobra wentylacja i szybkie odprowadzanie potu pomagają ograniczyć zaczerwienienia, swędzenie i uczucie przegrzania. To dobry wybór przy atopowym zapaleniu skóry czy skłonnościach do alergii kontaktowych.

Dla takiej skóry szczególnie dobrze sprawdzają się rzeczy, które pozostają w bezpośrednim kontakcie z ciałem przez wiele godzin. Z lyocellu warto wybrać między innymi:

• koszulki i topy noszone bezpośrednio na skórze,
• piżamy i koszule nocne,
• bieliznę typu halki, body czy koszulki pod koszule,
• prześcieradła i poszewki na poduszki,
• odzież domową i loungewear.

Moda odpowiedzialna

Dla wielu osób coraz ważniejsze jest, z czego faktycznie powstają ubrania i jak długo posłużą. Lyocell ma tu mocną pozycję. Włókno pochodzi z drewna, jest w 100% biodegradowalne, a proces produkcji projektuje się tak, aby ograniczać ilość odpadów i odzyskiwać użyte substancje. W efekcie powstaje tkanina, która łączy komfort noszenia i troskę o środowisko.

Do tego dochodzi wysoka trwałość i odporność na codzienne użytkowanie. Dobrze uszyta koszula z lyocellu potrafi służyć przez wiele sezonów, zachowując miękkość, kształt i przyjemny dotyk przy każdym założeniu.