Moda lata 20 – styl i inspiracje

Czy fascynuje cię moda lat 20. i chcesz odtworzyć jej klimat w swoich stylizacjach? Z tego tekstu dowiesz się, jak wyglądały stroje tamtego czasu i jak dziś inspirować się stylem flapperki. Poznasz też fryzury, makijaż i dodatki, które tworzyły modę lat 20..

Skąd wziął się styl lat 20.?

Rok 1920 przyniósł kobietom w USA prawa wyborcze i stał się symbolem nowej swobody. Zmiany społeczne, ruch sufrażystek, rozwój kina niemego i muzyki jazzowej sprawiły, że kobiety zaczęły inaczej patrzeć na swoje ciała, ubrania i rolę w społeczeństwie. W modzie oznaczało to odejście od sztywnych gorsetów, ciężkich sukni i podkreślania wąskiej talii.

Na modową rewolucję ogromny wpływ mieli paryscy projektanci. Domy mody Poiret, Patou, Molyneux, Chanel, Lanvin, Lelong, Callot Soeurs i Vionnet proponowały prostsze, krótsze i lżejsze formy. Twórcy zaczęli akcentować wygodę, możliwość tańca i sportu. To właśnie wtedy narodzili się nowocześni konsumenci kupujący odzież ready-to-wear w domach towarowych, a nie wyłącznie szytą na miarę u krawca.

Styl lat 20. połączył kobiecą emancypację, jazzową energię i rezygnację z gorsetu w jeden spójny wizerunek wolnej, aktywnej kobiety.

Jak wyglądała moda damska w latach 20.?

Chcesz wyobrazić sobie typową sylwetkę z tamtego czasu? Wystarczy pomyśleć o prostej sukience tuż za kolano, z obniżoną talią, miękko układającej się na ciele. Zamiast akcentu w pasie pojawiła się wydłużona, chłopięca linia, często zupełnie bez wcięcia. Ubrania nie miały krępować ruchów, bo kobiety tańczyły Charlestona, jeździły samochodem i grały w tenisa.

Sukienki szyto z tkanin o ładnym połysku, jak jedwab czy krepa, a później także wiskoza. Krótsze spódnice eksponowały łydki i kolana, ramiączka i głębsze wycięcia pokazywały ramiona i plecy. W ciągu dnia królowały jasne, pastelowe barwy: krem, pudrowy róż, błękit. Wieczorem scenę przejmowały ciemniejsze tonacje, cekiny i frędzle, które pięknie pracowały w ruchu.

Sukienki flapperek

To właśnie flapperki, czyli młode buntowniczki epoki jazzu, stały się symbolem tej mody. Inspirowały się nimi gwiazdy kina niemego, takie jak Clara Bow czy Olive Thomas. Ich sukienki były luźne, lekkie, na cienkich ramiączkach. Kończyły się tuż za kolanem, a linia talii schodziła na biodra, podkreślona paskiem, falbaną albo pasem cekinów.

Bardzo często sukienki obsypywano frędzlami lub drobnymi koralikami. Taki detal zastępował biżuterię i jednocześnie ją uzupełniał. W tańcu Swingu czy Charlestona frędzle wirowały, odbijając światło. To dzięki nim styl lat 20. kojarzy się dziś z ruchem, dynamiką i nocną zabawą w klubach jazzowych.

Mała czarna Coco Chanel

Rok 1926 zapisał się w historii jako moment narodzin małej czarnej. Coco Chanel zaproponowała prostą, czarną sukienkę za kolano, która szybko trafiła do kobiecych szaf na całym świecie. Czarny kolor, wcześniej kojarzony głównie z żałobą, stał się elegancki, miejski i nowoczesny.

Mała czarna miała prosty krój, obniżoną talię i czytelną linię. Ten projekt otworzył kobietom drogę do bardziej minimalistycznej elegancji. Jednocześnie wzrosło znaczenie nóg w stylizacjach. Sprzedaż pończoch poszybowała w górę, a jedwabne lub nylonowe modele w beżach, szarościach i bieli stały się jednym z najbardziej pożądanych elementów garderoby.

Sportowy wpływ na modę

Sport był jednym z najsilniejszych trendów międzywojnia. Kobiety zaczęły grać w tenis, uprawiać lekkoatletykę, pływać. To wymusiło pojawienie się lżejszych tkanin, elastycznych żakietów z tweedu i dżerseju oraz plisowanych spódnic tenisowych. Stroje kąpielowe zyskały prostszy, funkcjonalny krój, a długość nogawek i ramiączka nieco się skróciły.

W chłodniejsze miesiące styl uzupełniały płaszcze typu wrap-over, luźne kardigany, kurtki zakładane na koszule oraz obowiązkowe kapelusze cloche. Coraz częściej kobiety sięgały też po spodnie. To był czytelny sygnał równouprawnienia i inspiracji męską garderobą, widoczny w miejskich stylizacjach.

Jakie dodatki noszono w latach 20.?

Bez dodatków nie ma prawdziwego klimatu epoki jazzu. To one budowały wieczorny przepych i teatralność. Na pierwszym planie pojawiały się opaski z piórami, długie sznury pereł, małe torebki na łańcuszku i cygarniczki, które podkreślały wizerunek wyzwolonej kobiety.

Dużą rolę odegrały także nowe materiały, jak nylonowe pończochy. Tańsze niż jedwab, dostępne w różnych wzorach, trafiły do garderoby wielu kobiet. Paski, kwiaty i motywy roślinne na nogach znakomicie współgrały z prostym krojem sukni i niższą linią talii.

Biżuteria i nakrycia głowy

Kobiety lat 20. uwielbiały biżuterię o teatralnym charakterze. Chętnie wybierały duże naszyjniki, geometryczne broszki, bogato zdobione kolczyki oraz sznury pereł sięgające aż do pasa. W modzie była biżuteria kostiumowa z dużymi kamieniami, która podkreślała sceniczny błysk stylizacji.

Nieodłączną częścią wizerunku były też nakrycia głowy. Na ulicach miast królował kapelusz w kształcie hełmu, czyli cloche, miękko otulający twarz i zasłaniający brwi. Wieczorem pojawiały się egzotyczne turbany, czepki, opaski obszyte koralikami oraz pióra strusie lub pawie.

Buty w stylu jazz age

Obuwie także przeszło przemianę. W modzie dominowały modele inspirowane sportem: lekkie pantofelki przypominające buty tenisowe lub krykietowe, wygodne buty typu mary jane na słupku oraz dwukolorowe oksfordki. Obcas był niski lub średni, bo buty musiały sprawdzić się w tańcu do rana.

Wiele modeli miało pasek zapinany w kostce lub na podbiciu stopy. Dzięki temu but dobrze trzymał się nogi podczas szybkich kroków Charlestona. Na co dzień wybierano stonowane kolory, a na wieczór decydowano się na lakierowaną skórę, kontrastowe zestawienia albo metaliczne wykończenia.

Jak czesano się i malowano w latach 20.?

Największą urodową zmianą tamtego czasu było radykalne skrócenie włosów. Kobiety obcięły długie, upinane fryzury Dziewczyny Gibsona i postawiły na krótki bob, który stał się symbolem niezależności. Gładkie uczesania, miękkie fale i charakterystyczne loki przy twarzy tworzyły nowy, odważny obraz kobiety.

Równolegle rozwinął się mocniejszy makijaż. Kino nieme wymagało wyrazistej mimiki, więc aktorki malowały oczy i usta bardzo intensywnie. Ten sposób malowania przeniósł się szybko na ulice, szczególnie wśród młodych kobiet inspirujących się gwiazdami kina.

Fryzury bob i Garçonne

Najpopularniejszą fryzurą był prosty bob kończący się na linii żuchwy albo nieco wyżej. Często łączono go z krótką, prostą grzywką lub asymetrycznym cięciem. Wersja Garçonne, czyli niemal chłopięca fryzura, eksponowała szyję i linię żuchwy, nadając twarzy zdecydowany charakter.

Wiele kobiet stylizowało włosy w miękkie fale, układane blisko głowy – szczególnie po bokach twarzy. Do tworzenia takiej fryzury używano metalowych spinek i żeli, a cała forma musiała wyglądać lśniąco. Wieczorem bob znikał pod kapeluszem cloche albo efektowną opaską, co jeszcze bardziej podkreślało geometrię uczesania.

Makijaż epoki jazzu

Makijaż lat 20. opierał się na bladej cerze, mocno podkreślonych oczach i wyrazistych, choć niewielkich ustach. Podkłady i pudry miały jasne odcienie i mocne krycie. Jedną z najczęściej wybieranych marek był wtedy Max Factor, który tworzył kosmetyki zarówno dla filmowych wytwórni, jak i zwykłych klientek.

Brwi zwężano i wydłużano niemal do skroni, rysując prostą, delikatnie opadającą linię. Oczy obrysowywano czarnym eyelinerem, a rzęsy pogrubiano maskarą, by uzyskać hipnotyzujące spojrzenie. Usta malowano w kształt serduszka w odcieniach czerwieni bardziej przygaszonej niż krzykliwej. Co ciekawe, mocny makijaż oczu stosowali też niektórzy aktorzy kina niemego, by wzmocnić wyraz twarzy na ekranie.

Charakterystyczny makijaż „serduszkowych ust” i cienkich brwi sprawił, że kobiece twarze z lat 20. do dziś są rozpoznawalne na starych fotografiach po jednym spojrzeniu.

Jak mężczyźni ubierali się w latach 20.?

Męska moda lat 20. opierała się na prostocie i wygodzie, ale nadal bardzo dbała o elegancję. W miastach królowały trzyczęściowe garnitury z kamizelką, najczęściej w stonowanych kolorach. Coraz rzadziej łączono różne marynarki i spodnie, a coraz częściej stawiano na kompletne zestawy.

Do garnituru dobierano krawat, często w ukośne paski, koszulę z wąskimi ramionami i kapelusz typu Borsalino. W chłodniejsze dni całość uzupełniał długi, wełniany płaszcz i skórzane rękawiczki. Taki zestaw tworzył wizerunek eleganckiego dżentelmena, który dobrze znamy z filmów o gangsterach z tamtej epoki.

Oxford Bags i sportowe wpływy

Charakterystycznym elementem męskiej garderoby były szerokie spodnie znane jako Oxford Bags. Miały bardzo duży obwód nogawki i pięknie układały się w ruchu. Noszono je zarówno do garniturów, jak i do bardziej swobodnych stylizacji z dzianinowym swetrem.

Projektanci chętnie sięgali po naturalne materiały. Garnitury i płaszcze szyto z wełny lub lnu, koszule z bawełny, a dodatki z prawdziwej skóry. W garderobie pojawiały się też elementy sportowe – swetry w romby, kurtki inspirowane golfem czy krykietem oraz buty o bardziej miękkiej konstrukcji, które dobrze znosiły codzienną aktywność.

Jak dziś zainspirować się modą lat 20.?

Styl lat 20. wraca nie tylko na ekrany kinowe, jak we „Wielkim Gatsbym”, „Downton Abbey” czy „Peaky Blinders”. Coraz częściej pojawia się też na czerwonym dywanie i imprezach tematycznych. Zastanawiasz się, jak wprowadzić te inspiracje do własnej szafy na co dzień albo na bal karnawałowy?

Dobrym punktem wyjścia jest wybór jednego mocnego elementu wizerunku. To może być sukienka flapperki, fryzura w stylu boba, opaska z piórem albo mała czarna. Reszta stylizacji może pozostać współczesna. Taki sposób nawiązywania do epoki 20s bywa prostszy niż pełne przebranie od stóp do głów.

Sylwetka flapperki krok po kroku

Gdy chcesz odtworzyć pełen look flapperki, warto sięgnąć po kilka charakterystycznych elementów naraz. W ten sposób uzyskasz efekt, który od razu kojarzy się z epoką jazzu:

• luźna sukienka za kolano z obniżoną talią, najlepiej z frędzlami lub cekinami,
• buty mary jane albo oksfordki na średnim słupku,
• opaska na głowę z piórem albo cekinami,
• długi sznur pereł lub kilka sznurów naraz.

Do tego możesz dodać mocniejszy makijaż oczu i usta w kształcie serduszka. Jeśli lubisz kostiumy, całość świetnie uzupełni cygarniczka i futrzana etola. Taki zestaw sprawdzi się na balu, imprezie firmowej w klimacie lat 20. albo wieczorze tematycznym w klubie.

Nowoczesne stylizacje inspirowane latami 20.

Nie musisz zakładać pełnego kostiumu, aby nawiązać do stylu tamtej epoki. Możesz wpleść wybrane motywy do swojej codziennej garderoby. Sprawdza się to szczególnie w stylizacjach wieczorowych, koktajlowych lub na ślubnych przyjęciach.

Dobrym pomysłem jest łączenie prostych, współczesnych fasonów z jedną mocno „retro” częścią garderoby. Daje to ciekawy kontrast i przykuwa uwagę. Oto przykładowe połączenia, które w prosty sposób odwołują się do lat 20.:

1. nowoczesna, gładka mała czarna plus perłowy naszyjnik i opaska z kryształkami,
2. prosta garniturowa marynarka plus jedwabny top na cienkich ramiączkach i cekinowa torebka,
3. spodnie z szeroką nogawką plus koszula z miękkiego jedwabiu i lakierowane oksfordki,
4. sukienka slip dress plus futrzana etola i fale ułożone przy twarzy.

Porównanie elementów stroju lat 20. i współczesnych inspiracji

Jeśli chcesz sprawniej kompletować stylizacje, przydatne może być zestawienie typowych elementów epoki z ich dzisiejszymi interpretacjami:

Moda lat 20. XX wieku łączyła swobodę ruchu, prostotę kroju i teatralne dodatki. Gdy włączasz do swojej szafy choć jeden element tego stylu, wnosisz do niej trochę energii jazzu, odrobinę błysku cekinów i dawkę historii zapisanej w tkaninach i formach.